W jednym z ostatnich artykułów – Dziedziczenie alimentów. Czy alimenty przechodzą na spadkobierców? wyjaśniałam Wam kwestie dotyczące dziedziczenia alimentów po śmierci zobowiązanego.
Spieszę z uzupełnieniem tego tematu o jedną ważną kwestię.
Jaką?
Dotyczącą należności wobec Funduszu Alimentacyjnego, czyli kwot wypłaconych z Funduszu Alimentacyjnego zamiast alimentów, które dłużnik alimentacyjny powinien zwrócić gminie.
Wiele osób zastanawia się, co dzieje się z tym zadłużeniem po śmierci dłużnika alimentacyjnego.
Czy spadkobiercy muszą je spłacać?
Czy wchodzą one do masy spadkowej?
To pytanie regularnie pojawia się podczas moich spotkań z klientami w sprawach spadkowych i rodzinnych.
Po śmierci dłużnika alimentacyjnego wiele osób obawia się, że zobowiązanie wobec Funduszu Alimentacyjnego to dług spadkowy.
Jest to temat bardzo „zdradliwy”. Dlaczego?
Ponieważ często prowadzi do błędnych wniosków.
Przeczytaj artykuł i dowiedz się jak to jest z tym długiem wobec Funduszu Alimentacyjnego.
Czym są należności wobec Funduszu Alimentacyjnego?
Zacznę od wyjaśnienia, czym jest Fundusz Alimentacyjny. Jest to system wspierania osób uprawnionych do alimentów poprzez wypłaty środków finansowych z budżetu państwa. Innymi słowy, jest to instytucja publiczna utworzona w celu pomocy osobom uprawnionym do alimentów, która wypłaca świadczenia \ w sytuacji, gdy dłużnik alimentacyjny nie wywiązuje się ze swojego obowiązku.
W praktyce wygląda to tak:
- Rodzic lub opiekun prawny dziecka zgłasza wniosek o świadczenie do gminy właściwej dla jego miejsca zamieszkania.
- Gmina wypłaca pieniądze z Funduszu Alimentacyjnego zamiast dłużnika.
- Zgodnie z ustawą pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dłużnik alimentacyjny powinien zwrócić gminie te wypłacone środki.
Czy zadłużenie dłużnika alimentacyjnego wobec Funduszu Alimentacyjnego wchodzi w skład spadku?
Często pojawia się pytanie: co dzieje się z tymi należnościami po śmierci dłużnika alimentacyjnego? Czy spadkobiercy muszą je spłacać?
Odpowiedź jest jednoznaczna:
NIE.
Należności z tytułu świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej w przypadku śmierci dłużnika alimentacyjnego nie wchodzą do spadku i nie są długiem spadkowym.
Zostało to wprost określone w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Dlaczego?
- Zadłużenie dłużnika alimentacyjnego wobec Funduszu Alimentacyjnego ma osobisty charakter – dotyczy konkretnej osoby zobowiązanej do alimentów.
- Należności te mają charakter publicznoprawny, a więc nie są klasycznym roszczeniem cywilnym.
- Zadłużenie to wygasa z chwilą śmierci dłużnika – gmina nie może go dochodzić od spadkobierców.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów to dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu zadłużenia powstałego z tytułu przyznanych i wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Oznacza to, że przedmiot postępowania odnosi się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą dłużnika. Z chwilą śmierci dłużnika alimentacyjnego należności te nie mogą być egzekwowane od jego następców prawnych, lecz wygasają. Postępowanie w tym przedmiocie jest umarzane.
Co to oznacza w praktyce?
Dla spadkobierców oznacza to, że:
- Nie muszą obawiać się o konieczność zwrotu zadłużenia dłużnika alimentacyjnego wobec Funduszu Alimentacyjnego,
- Nie ma znaczenia, czy spadek został przyjęty ani w jakiej formie został przyjęty,
- Gmina nie może dochodzić tych należności od spadkobierców zmarłego.
UWAGA! Powyższe kwestie dotyczą wyłącznie zadłużenia dłużnika alimentacyjnego wobec Funduszu Alimentacyjnego, a nie innych długów zmarłego, które mogą wchodzić w skład spadku.
Natomiast zaległości alimentacyjne dłużnika wobec osób, na rzecz których zobowiązany był do alimentacji, narosłe do dnia śmierci dłużnika wchodzą w skład spadku jako długi spadkowe (art. 922 Kodeksu cywilnego).
Podsumowanie
Fundusz Alimentacyjny pełni ważną rolę w zakresie ochrony osób uprawnionych do alimentów. Jednak należność powstała z tytułu świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej w przypadku śmierci dłużnika alimentacyjnego ma charakter ściśle osobisty i publicznoprawny, dlatego:
- Nie wchodzi do spadku.
- Spadkobiercy nie odpowiadają za to zadłużenie,
- Śmierć dłużnika alimentacyjnego kończy obowiązek zwrotu tych świadczeń.
To istotna informacja dla osób dziedziczących po dłużnikach alimentacyjnych. Pozwala uniknąć nieporozumień i błędnych przekonań o tym, co jest długiem spadkowym a co nim nie jest.
Pamiętaj, że w przypadku wątpliwości związanych z prawem spadkowym lub dotyczących dziedziczenia warto skorzystać z pomocy prawnej adwokata zajmującego się takimi sprawami. Lepiej upewnić się niż ryzykować podjęciem błędnej, często trudno odwracalnej decyzji.